Om alle inhoud te kunnen zien hebt u de actuele versie van Adobe Flash Player nodig.

Startpagina Rob van Veen Prikbord Prikbord 01 Prikbord 02 Prikbord 03 Prikbord 04 Prikbord 05 Prikbord 06 Boek belicht okt 11 Lezersforum Index Index A - F 01 Index A - F 02 Index G - K Index G - K 01 Index L - Q Index R - Z Index R - Z 01 Fictie Fictie 01 Fictie 02 Fictie 03 Fictie 04 Fictie 05 Fictie 06 Fictie 07 Fictie 08 Fictie 09 Fictie 10 Fictie 11 Fictie 12 Fictie 13 Fictie 14 Fictie 15 Fictie 16 Fictie 17 Fictie 18 Fictie 19 Fictie 20 Fictie 21 Fictie 22 Fictie 23 Fictie 24 Fictie 25 Fictie 26 Fictie 27 Fictie 28 Fictie 29 Fictie 30 Fictie 31 

Fictie 31

Greet Beukenkamp - Het jaar van de heks(Sjaloom, 1998)Het jaar van de heks is een geslaagde jeugdroman. Het boek is zo spannend dat je het werkelijk in één adem uitleest. De geschiedenis laat zich niet eenvoudig typeren. Je vindt er de kenmerken in terug van het avonturenverhaal. Toch lijkt het etiket griezelverhaal nog het beste te passen bij dit opmerkelijke verhaal van Greet Beukenkamp. Het boek is met veel vaart geschreven en als lezer val je van de ene verrassing in de andere.De geschiedenis begint met een proloog waarin de hoofdpersoon terugblikt op de gebeurtenissen van de afgelopen dag. Daarna volgt het relaas van een angstig en ongelooflijk avontuur dat één van de verhaalfiguren zelfs bijna het leven kostte. Beukenkamp creëert een grimmige sfeer en de dreiging die de personages voortdurend boven het hoofd hangt is bijna tastbaar.Het perspectief ligt volledig bij Jessica. Tal van ogenschijnlijk onbeduidende voorvallen blijken later een diepere betekenis te hebben. De beschrijving van de verstoorde relatie tussen Jessica en haar stiefmoeder Agnes is niet alleen een aardige vondst, maar wordt bovendien door de schrijfster knap uitgewerkt.Het verhaal begint als de auto van de hoofdpersonen door een wagen met een Duitse kentekenplaat lijkt te worden achtervolgd. Als de vreemde auto hen inhaalt en langzaam uit het zicht verdwijnt, dwalen de gedachten van de opgeluchte Jessica af naar de gebeurtenissen van de afgelopen dag.Jessica en haar oudere broer Stefan hebben met hun vader Paul en diens vriendin Agnes in Frankrijk gezeild. Ze besluiten op doortocht naar huis nog een bezoek te brengen aan het op een rots gelegen vestingstadje Mont Dauphin. Hun aandacht wordt getrokken door de aankondiging dat men er 's avonds om 22.00 uur een klank- en lichtspel opvoert. Dat willen ze voor geen goud missen.De ouders van Jessica en Stefan leven gescheiden. Hun vader is nu gelukkig met Agnes, maar Jessica is niet van plan haar te accepteren. Dat laat ze haar stiefmoeder duidelijk merken.De familie parkeert de auto in het stadje en neust rond in een toeristenwinkeltje. Jessica koopt er een mes en haar broer een zaklantaarn. Het valt op dat de verkoopster zich vreemd gedraagt, vooral als ze ziet dat Agnes de marionetten aanraakt. Zij waarschuwt Agnes voor een dreigend gevaar en raadt haar aan nog voor het donker te vertrekken. De Nederlanders negeren het advies en nagekeken door een jongetje met een boosaardig gezicht zoeken ze een terras op. Opnieuw valt het op dat de plaatselijk bevolking hen vreemd, bijna vijandig benadert.Van Michelle, een journaliste, horen ze dat het klank- en lichtspel de vorm heeft van een toneelstuk, waarbij alle inwoners van het stadje een historische gebeurtenis naspelen. Elk jaar heeft een ander thema en na tien jaar begint men opnieuw. Dit jaar is het jaar van de heks.Zo'n driehonderd jaar geleden raakte het liefje van de pastoor zwanger. De geestelijke beschuldigde zijn maîtresse van hekserij en na een schijnproces werd zij veroordeeld tot de brandstapel. De vrouw wist te ontsnappen en stortte zich in pure wanhoop van de vestingmuur de afgrond in.Michelle onthult dat ze onderzoek verricht naar een reeks vreemde voorvallen. Zo telt de bevolking van Mont Dauphin nauwelijks kinderen. De weinige kinderen die er zijn, werden geadopteerd. Om de tien jaar verdwijnen er mensen spoorloos tijdens de opvoering van het klank- en lichtspel. Vandaag is het precies tien jaar geleden dat er voor het laatst iemand verdween.Het lukt niet een overnachting te boeken in het plaatselijke hotel. Dat is raar, want de meeste kamers zijn leeg. De familie besluit tevergeefs de auto buiten het stadje te parkeren. De poort is gesloten en een alternatieve route loopt dood. De festiviteiten zijn inmiddels in volle gang.Agnes haalt in de auto een vest, maar keert niet terug. Als Paul haar achterna gaat, blijft ook hij weg. Jessica en Stefan gaan na een tijdje op zoek, maar Agnes en vader zijn spoorloos verdwenen. Plotseling worden de kinderen ruw vastgegrepen door enkele mannen en buiten de poort van het stadje gezet. Via een omweg lukt het hen het stadje weer binnen te komen.Op aanwijzingen van het jongetje met het boze gezicht gaan ze op weg naar de kerk. Daar doen ze een verbijsterende ontdekking. Alle bewoners van Mont Dauphin hebben zich, gehuld in zwarte capes met puntmutsen, verzameld rond een podium. Daar prikt het als duivel verklede jongetje met een mes in dezelfde marionet als die in het toeristenwinkeltje. De rood-harige poppenspeelster lijkt niet alleen op Agnes, maar heeft ook dezelfde stem! In een onderaards gewelf ontdekken Jessica en Stefan hun vader. Men heeft hem vastgebonden op een stoel.Ondertussen gaan de kerkgangers in een lange stoet op weg naar het plein waar een brandstapel is opgericht. Ze voeren de poppenspeelster met zich mee, die inderdaad Agnes blijkt te zijn. De kinderen vrezen het ergste. Hun vermoeden blijkt juist als ze vanaf een afstand zien hoe Agnes op de stapel wordt vastgebonden en het hout met petroleum wordt besprenkeld. Snel bevrijden ze hun vader. In de kerk staat nog een jerrycan met petroleum. Daarmee steken ze de kerk in brand om zo de aandacht van de dorpelingen te trekken.Het plan lukt. Als de vlammen uit het dak slaan, bevrijden de kinderen en hun vader Agnes. Juist op tijd, want het hout heeft al vlam gevat. Ze weten de auto te bereiken en ontvluchten via een sluiproute het stadje. Daarbij raakt de auto beschadigd. Onderweg worden ze nog belaagd door het jongetje in het duivelspak, maar ze weten hem van zich af te schudden en bereiken uiteindelijk de grote weg. Na deze hachelijke gebeurtenissen voelt Jessica meer sympathie voor Agnes. Haar vader onthult een geheim: Agnes is vier maanden zwanger.

Fictie

Nelson Mandela - Het Madiba-boek(Lemniscaat, 2004)‘Dit is my wens dat die stem van die storieverteller nooit sal sterf in Afrika nie, dat alle kinders in Afrika die wonder van boeke mag ervaar en nooit die vermoë sal verloor om hul aardse woonplek met stories te verruim nie.’ Met deze woorden eindigt Nelson Mandela zijn voorwoord in een bundel Afrikaanse verhalen voor kinderen. Het Madiba-boek bevat de lievelingsverhalen van Mandela zelf. De persoon Nelson Mandela behoeft natuurlijk nauwelijks enige toelichting. Het is verrassend dat deze bij leven reeds tot een legende uitgegroeide Zuid-Afrikaan zich na een leven als politiek activist en presidentschap thans manifesteert als promotor van kinderverhalen. De tweeëndertig verhalen – afkomstig uit Zimbabwe, Swaziland, Zuid-Afrika en Lesotho - werden opgeschreven door verschillende Afrikaanse schrijvers en zijn speciaal voor deze uitgave voorzien van een veelkleurige illustratie van een Afrikaanse tekenaar. Hoe is de kat ooit huisdier van de mens geworden? Waar komt het woord ‘olifantengras’ vandaan? En hoe is de dood in de wereld gekomen? Al deze vragen en meer worden door de Ashanti-verhalenvertellers beantwoord in een fraaie en verzorgde bloemlezing van Uitgeverij Lemniscaat. Voorin het boek is een kaart opgenomen van het werelddeel Afrika. Genummerde vlaggetjes geven daarop aan waar de verhalen ongeveer vandaan komen. Bij volksverhalen en legenden is het immers moeilijk de exacte oorsprong aan te duiden. Een verklarende woordenlijst achterin geeft de Nederlandse vertaling weer van de Afrikaanse woorden en termen die in de verhalen voorkomen. Het zal niemand verbazen dat een deel van de opbrengst van het boek gaat naar een fonds dat vernoemd is naar de samensteller: het Nelson Mandela Kinderfonds. Het lijkt me dat leerlingen in de eerste twee leerjaren veel plezier aan de verhalen kunnen beleven.

Geertje Gort – Het parfum van Mata Hari(Leopold, 2007)Het is dit jaar negentig jaar geleden dat de Leeuwardense Margaretha Geertruida Zelle (1876-1917), zoals Mata Hari officieel heet, de dood vond voor een Frans executiepeloton op beschuldiging van spionage voor de Duitsers. Schrijfster Geertje Gort, eveneens uit Leeuwarden afkomstig, was al jaren gefascineerd door het leven van deze vrouw. Daar moest dus wel een jeugdboek van komen. Gort ontdekte dat uit het huwelijk van Zelle met John MacLeod twee kinderen waren geboren. De jongste stierf twee jaar na de geboorte. Over het meisje, Louise Jeanne (roepnaam Non) bleek weinig bekend. Gort besloot zich te verplaatsen in de persoon van deze onbekende dochter en schreef Het parfum van Mata Hari geheel vanuit het perspectief van Non. De lezer leert haar kennen als een eenzaam, verlegen en nogal gesloten meisje dat in alles het tegenbeeld is van haar wereldberoemde moeder. Non heeft bepaald geen prettige jeugd. Haar ouders leven gescheiden. Haar nukkige vader, een strenge oud-militair, is niet in staat haar de liefde te geven die zij bij afwezigheid van een moeder moet ontberen. Non woont op kamers in Den Haag en volgt daar een opleiding voor onderwijzeres. Ze droomt ervan na het behalen van het diploma terug te keren naar Nederlands-Indië, haar geboorteland waarmee ze zich verbonden voelt, omdat haar ouders daar enige jaren samen doorbrachten. Eén van de meest krachtige herinneringen aan haar moeder is haar kruidige parfum. Het leven van Non duurt slechts twee jaar langer dan dat van haar moeder. Vlak voor haar vertrek naar Nederlands-Indië overlijdt ze aan de gevolgen van een hersenbloeding. En zo komt er een treurig einde aan de nu niet bepaald opwekkend verlopen levensloop van deze jonge vrouw. Je wordt er als lezer ook wat triest van. Dat doet overigens niets af aan de prima prestatie van Gort. Stilistisch valt er niets af te dingen op dit inhoudelijk gevoelig en ontroerend verhaal. Wat mij betreft een aanrader voor leerlingen in de eerste twee klassen van het havo en vwo.



Eenboekjeopen.nl

over jeugdliteratuur